เล่าตำนาน ก๋วยจั๊บเจ็กอาแปะ คู่อุบลรสชาติยุคก่อนกึ่งพุทธกาล

ไล้เหลี่ยว! เปิดหน้าประวัติศาสตร์สตรีทฟู้ดในตำนานของเมืองอุบลราชธานี ย้อนกลับไปก่อนปี พ.ศ. 2500 ในยุคที่ตลาดเก่ายังเป็นศูนย์กลางการค้าหัวใจหลักของเมือง ก่อนที่พื้นที่ตรงนี้จะเปลี่ยนผ่านกลายเป็น "ตรอกตลาดผ้า" หรือที่ปัจจุบันคืออาคารยงสงวนบนถนนหลวง

ณ ซอกมุมลึกของตรอกเล็กๆ หน้าเล็กกวงจี่ มีร้านก๋วยจั๊บไร้ป้ายชื่อร้านหนึ่งที่คนในยุคนั้นรู้จักกันดีในชื่อ "ก๋วยจั๊บเจ็ก" หรืออาแปะ ร้านนี้ไม่มีหน้าร้านถาวรและไม่ใช่รถเข็นเร่ขาย แต่ทุกค่ำคืนจะมีโต๊ะไม้ตัวเดิมตั้งรออยู่ หันหน้าเข้าหาร้านขายผ้า เมื่อถึงเวลาวิเศษ อาแปะจะค่อยๆ เข็นหม้อก๋วยจั๊บใบยักษ์พร้อมถ้วยชามตะเกียบและเครื่องปรุงมาจัดเรียงไว้อย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย ท่ามกลางวิถีชีวิตที่เริ่มต้นขึ้นอย่างน่าทึ่งหลังเที่ยงคืนถึงตีหนึ่ง

ในยามที่คนส่วนใหญ่กำลังหลับใหล กลับเป็นเวลาที่ร้านนี้มีชีวิตชีวา ลูกค้าขาประจำคือเหล่าผู้ใช้แรงงาน คนถีบสามล้อ กรรมกรแบกหาม พ่อค้าแม่ค้าที่ตื่นมาเตรียมของเข้าตลาด และนักท่องราตรีที่เพิ่งเลิกเที่ยว ชามก๋วยจั๊บร้อนๆ จึงเป็นมากกว่าอาหารแต่มันคือพลังสำหรับเริ่มต้นวันใหม่ เอกลักษณ์ของก๋วยจั๊บเจ็กในยุคนั้นแตกต่างจากปัจจุบันอย่างสิ้นเชิง เพราะไม่มีเส้นก๋วยจั๊บม้วน แต่ใช้เส้นใหญ่สีขาวนุ่มลอยอยู่ในน้ำซุปใสร้อนๆ ที่โดดเด่นด้วยกลิ่นหอมพริกไทยขึ้นจมูก เคียงคู่มากับเครื่องเคียงแบบเรียบง่ายแต่ประณีต ทั้งเลือดหมูหั่นเต๋าชิ้นเล็ก หมูสามชั้นพอดีคำ และเต้าหู้แผ่นซอย ที่สำคัญคือไม่มีน้ำตาลให้ปรุงและไม่อนุญาตให้ใส่ถุงกลับบ้าน ใครอยากซื้อไปกินที่อื่นต้องพกหม้อมาใส่เองเท่านั้น

เมื่อกาลเวลาหมุนผ่าน เมืองอุบลฯ เติบโตและขยายตัว ตลาดเก่าค่อยๆ เปลี่ยนบทบาทเป็นย่านตลาดผ้า อาแป๊ะจึงขยับเวลาขายมาเป็นช่วงเช้าตรู่ตั้งแต่ตีห้าเป็นต้นไป เพื่อต้อนรับคนทำงาน นักเรียน และผู้คนที่แวะหาอะไรรองท้องก่อนเริ่มภารกิจของวัน และแม้ว่าในท้ายที่สุดก๋วยจั๊บเจ็กจะค่อยๆ เลือนหายไปตามกาลเวลาอย่างไร้บันทึกวันลาจาก แต่กลิ่นหอมของน้ำซุป ไอน้ำที่ลอยละล่องในความมืด และเสียงช้อนกระทบชามในตรอกตลาดผ้า ก็ยังคงอบอวลอยู่ในความทรงจำของคนอุบลฯ หลายรุ่นไม่เคยจางหาย เพราะเรื่องราวประวัติศาสตร์ของเมืองไม่ได้ถูกบันทึกไว้แค่ในหอจดหมายเหตุ แต่อยู่ในหม้อก๋วยจั๊บใบหนึ่งที่เคยหล่อเลี้ยงผู้คนมาแล้วชั่วอายุคน

เนื้อหาจาก ย่านเก่าเล่าอุบล

เรียบเรียง บัวศิลป์